Kiedy pojawiają się zaparcia, wiele osób zaczyna szukać „naturalnego środka przeczyszczającego”. Najczęściej pada wtedy pytanie: jakie zioła na zaparcia działają najlepiej?
Problem w tym, że nie wszystkie rośliny stosowane przy zaparciach działają w ten sam sposób.
Jedne mogą delikatnie wspierać pracę jelit i być stosowane przez dłuższy czas. Inne działają znacznie silniej i mogą pomóc doraźnie, ale regularne sięganie po nie przez tygodnie nie jest dobrym pomysłem.
Dlatego przy zaparciach nie chodzi o znalezienie najsilniejszego zioła. Znacznie ważniejsze jest zrozumienie, dlaczego problem w ogóle się pojawił.
Innego wsparcia może potrzebować osoba, która ma twardy stolec i pije bardzo mało wody, a innego ktoś, kto codziennie odczuwa potrzebę wypróżnienia, ale mimo to nie potrafi skutecznie się wypróżnić.
Zobaczmy więc, które zioła i naturalne substancje mogą być pomocne oraz kiedy trzeba zachować ostrożność.
Jak działają zioła na zaparcia?
Rośliny stosowane przy zaparciach można podzielić na kilka grup, w zależności od mechanizmu działania.
Niektóre zawierają śluzy roślinne i pomagają zwiększyć objętość oraz nawilżenie treści jelitowej. Inne wpływają na perystaltykę jelit. Są również rośliny działające rozkurczowo, które mogą być pomocne wtedy, gdy problemowi towarzyszy napięcie i dyskomfort w jamie brzusznej.
W praktyce możemy mówić między innymi o:
- roślinach śluzowych,
- roślinach bogatych w błonnik,
- ziołach wspierających pracę przewodu pokarmowego,
- ziołach o działaniu przeczyszczającym.
I właśnie ostatnia grupa wymaga największej ostrożności.
Siemię lniane na zaparcia
Siemię lniane jest jednym z najczęściej stosowanych naturalnych sposobów przy problemach z wypróżnianiem.
Po kontakcie z wodą uwalnia substancje śluzowe, tworząc charakterystyczną żelową konsystencję.
Może być pomocne przede wszystkim wtedy, gdy problem dotyczy twardego, suchego stolca.
Siemię lniane można stosować jako element codziennej diety, na przykład dodając je do:
- owsianki,
- jogurtu,
- koktajli,
- innych posiłków.
Można również przygotowywać z niego macerat lub kleik.
Najważniejsze jest jednak to, że samo dodanie dużej ilości nasion do diety nie rozwiąże problemu, jeśli jednocześnie organizm otrzymuje bardzo mało płynów.
Babka jajowata na zaparcia
Babka jajowata, znana również jako psyllium, jest źródłem błonnika rozpuszczalnego.
Po połączeniu z wodą zwiększa swoją objętość i tworzy żelową strukturę. Dzięki temu może wpływać na konsystencję stolca i ułatwiać jego przesuwanie przez jelita.
To jeden z ciekawszych naturalnych sposobów, ponieważ nie działa poprzez agresywne pobudzanie jelit.
Trzeba jednak pamiętać o podstawowej zasadzie:
Im więcej błonnika wprowadzasz, tym większe znaczenie ma odpowiednie nawodnienie.
W przeciwnym razie można uzyskać efekt odwrotny od oczekiwanego.
Prawoślaz lekarski a zaparcia
Prawoślaz lekarski kojarzy się przede wszystkim z gardłem i kaszlem, ale zawarte w nim substancje śluzowe mogą również działać osłaniająco na przewód pokarmowy.
Nie jest to typowe zioło przeczyszczające.
Jego działanie jest znacznie delikatniejsze i może być interesujące przede wszystkim jako element wspierający śluzówkę przewodu pokarmowego.
To dobry przykład pokazujący, że przy zaparciach nie zawsze trzeba szukać substancji, która jak najszybciej zmusi jelita do pracy.
Prawoślaz, siemię lniane i błonnik – co je różni?
Wszystkie te środki mogą być wykorzystywane przy problemach z wypróżnianiem, ale ich mechanizm działania nie jest identyczny.
Siemię lniane i babka jajowata dostarczają przede wszystkim błonnika oraz substancji tworzących żelową strukturę.
Prawoślaz jest natomiast przede wszystkim rośliną śluzową.
W praktyce oznacza to, że nie zawsze potrzebujesz silnego środka przeczyszczającego. Czasami lepszym kierunkiem jest stopniowe poprawienie konsystencji stolca i stworzenie lepszych warunków do naturalnego wypróżnienia.
Senes na zaparcia – działa, ale czy można stosować go codziennie?
Senes jest prawdopodobnie jednym z najbardziej znanych ziół stosowanych przy zaparciach.
I rzeczywiście – może działać skutecznie.
Zawiera związki należące do antrazwiązków, które wpływają na pracę jelita grubego i mogą pobudzać wypróżnienie.
Problem pojawia się wtedy, gdy ktoś zaczyna traktować senes jako codzienny sposób na wypróżnianie.
Silne środki przeczyszczające nie powinny być podstawą długotrwałego postępowania przy przewlekłych zaparciach.
Jeżeli przez wiele tygodni lub miesięcy regularnie potrzebujesz silnego środka, żeby w ogóle się wypróżnić, warto zastanowić się nad przyczyną problemu.
Senes może być stosowany doraźnie zgodnie z zaleceniami dotyczącymi danego preparatu, ale nie powinien zastępować diagnostyki ani pracy nad podstawowymi przyczynami zaparć.
Kruszyna na zaparcia
Kruszyna również należy do roślin o działaniu przeczyszczającym.
Podobnie jak w przypadku senesu, nie jest to środek, który powinien być automatycznie stosowany codziennie przez długi czas tylko dlatego, że jest „naturalny”.
To ważna rzecz, ponieważ naturalne pochodzenie substancji nie oznacza automatycznie, że można używać jej bez ograniczeń.
Rośliny o silniejszym działaniu mogą mieć swoje zastosowanie, ale powinny być traktowane jako konkretne narzędzia, a nie stały element codziennej rutyny.
Aloes na zaparcia – czy to dobry pomysł?
Aloes kojarzy się głównie z sokami i preparatami stosowanymi na problemy trawienne.
Warto jednak odróżnić różne części i preparaty otrzymywane z aloesu.
Niektóre związki obecne w preparatach z lateksu aloesowego wykazują działanie przeczyszczające i nie są przeznaczone do długotrwałego, samodzielnego stosowania.
Dlatego kupując produkt „z aloesem”, warto dokładnie sprawdzić, co faktycznie znajduje się w preparacie.
Sam napis „naturalny aloes” niewiele mówi o jego działaniu.
Jakie zioła mogą pomóc przy zaparciach i wzdęciach?
Zaparciom często towarzyszą wzdęcia, uczucie pełności i napięcie brzucha.
W takiej sytuacji samo zwiększanie ilości błonnika może czasami pogorszyć samopoczucie.
Pomocniczo można wtedy rozważyć zioła tradycyjnie stosowane przy problemach trawiennych, takie jak:
- mięta pieprzowa,
- koper włoski,
- rumianek,
- melisa.
Nie są to środki przeczyszczające w takim znaczeniu jak senes.
Mogą jednak wspierać komfort trawienny i być pomocne wtedy, gdy problemowi towarzyszy uczucie napięcia, gazy lub dyskomfort.
Jeżeli zaparcia i wzdęcia występują razem regularnie, warto przyjrzeć się również diecie.
Zaparcia i wzdęcia – przyczyny, objawy i dieta →
Herbata na zaparcia – czy gotowe mieszanki są bezpieczne?
W aptekach i sklepach zielarskich można znaleźć wiele mieszanek opisanych jako „herbata na zaparcia”.
Problem polega na tym, że część z nich zawiera silnie działające składniki przeczyszczające.
Dlatego przed regularnym stosowaniem warto sprawdzić skład.
Jeżeli mieszanka zawiera senes, kruszynę lub inne rośliny o silnym działaniu przeczyszczającym, nie należy automatycznie zakładać, że można pić ją codziennie przez kilka miesięcy.
To, że produkt jest sprzedawany jako herbata ziołowa, nie oznacza, że działa tak łagodnie jak zwykły rumianek.
Naturalne sposoby na zaparcia – od czego zacząć?
Jeżeli zaparcia nie są związane z ostrym problemem zdrowotnym, najczęściej warto zacząć od podstaw.
1. Sprawdź ilość płynów
Jeżeli pijesz bardzo mało, a jednocześnie zwiększasz ilość błonnika, zacznij od uporządkowania nawodnienia.
2. Nie zwiększaj błonnika z dnia na dzień
Duża ilość otrębów, nasion i produktów pełnoziarnistych wprowadzona nagle może spowodować wzdęcia i uczucie ciężkości.
3. Zadbaj o codzienny ruch
Aktywność fizyczna wpływa na funkcjonowanie całego organizmu, również przewodu pokarmowego.
Nie musisz od razu zaczynać intensywnych treningów. Regularne spacery również są formą ruchu.
4. Nie ignoruj potrzeby wypróżnienia
Regularne powstrzymywanie potrzeby skorzystania z toalety może zaburzać naturalny rytm wypróżnień.
5. Dopiero później szukaj dodatkowego wsparcia
Siemię lniane, babka jajowata czy inne naturalne metody mogą być wartościowym elementem postępowania, ale najlepiej działają wtedy, gdy podstawowe nawyki również są uporządkowane.
Dlaczego silne zioła nie rozwiązują przyczyny zaparć?
To chyba najważniejsza rzecz w całym temacie.
Jeżeli po wypiciu określonego preparatu następnego dnia dochodzi do wypróżnienia, nie oznacza to automatycznie, że problem został rozwiązany.
Może po prostu oznaczać, że jelito zostało pobudzone.
A co stanie się później?
Jeżeli nadal jesz bardzo mało błonnika, pijesz niewiele, mało się ruszasz albo przyczyną problemu jest coś zupełnie innego, zaparcie prawdopodobnie wróci.
Dlatego środki przeczyszczające mogą czasami pomóc w objawie, ale nie zawsze rozwiązują przyczynę problemu.
Kiedy nie stosować ziół na własną rękę?
Nie każde zaparcie powinno być leczone domowymi metodami.
Szczególnej ostrożności wymagają sytuacje, w których pojawiają się:
- silny lub narastający ból brzucha,
- krew w stolcu,
- wymioty,
- gorączka,
- znaczne wzdęcie brzucha,
- brak możliwości oddawania gazów,
- nagła zmiana rytmu wypróżnień,
- niewyjaśniona utrata masy ciała.
W takich sytuacjach nie warto eksperymentować z kolejnymi herbatkami przeczyszczającymi.
Najpierw trzeba wykluczyć poważniejszą przyczynę problemu.
Zioła na zaparcia – podsumowanie
Przy zaparciach można wykorzystać wiele naturalnych metod, ale warto rozróżniać delikatne wsparcie od silnego działania przeczyszczającego.
Do łagodniejszych metod, które mogą stanowić element codziennego postępowania, należą między innymi:
- siemię lniane,
- babka jajowata,
- odpowiednia ilość błonnika w diecie,
- produkty bogate w substancje śluzowe,
- regularne nawodnienie.
Z kolei rośliny takie jak senes czy kruszyna działają znacznie silniej i nie powinny być automatycznie traktowane jako rozwiązanie do codziennego, długotrwałego stosowania.
Najlepsze podejście do przewlekłych zaparć to nie szukanie coraz silniejszego środka, ale próba znalezienia przyczyny problemu.
Bo czasami wystarczy poprawić dietę i nawodnienie. Innym razem problem może wymagać znacznie szerszego spojrzenia.
Chcesz lepiej zrozumieć przyczyny swoich problemów trawiennych?
Jeżeli zaparcia, wzdęcia lub inne problemy ze strony układu pokarmowego regularnie wracają, na mojej stronie znajdziesz więcej informacji dotyczących żywienia, fitoterapii i wspierania pracy układu pokarmowego.
Dowiedz się więcej na stronie głównej →
Jeżeli interesują Cię praktyczne informacje o jelitach, trawieniu, diecie i ziołach, obserwuj mój profil na FB, żeby nie przegapić kolejnych artykułów.





