Refluks krtaniowo-gardłowy – kaszel, chrząkanie i drapanie w gardle

Ciągle chrząkasz albo masz suchy kaszel, mimo że nie jesteś przeziębiony? Jeśli dodatkowo objawy nasilają się po jedzeniu, wieczorem albo po położeniu się, refluks krtaniowo-gardłowy (LPR) może być jedną z przyczyn.

Nie oznacza to jednak, że każdy przewlekły kaszel jest refluksem. Dlatego zamiast od razu eliminować połowę produktów z diety, lepiej najpierw sprawdzić kilka konkretnych zależności.

Czy LPR może powodować kaszel?

Tak. Suchy, drażniący kaszel może towarzyszyć refluksowi krtaniowo-gardłowemu, szczególnie jeśli pojawia się razem z innymi objawami, takimi jak chrypka, uczucie śluzu, drapanie w gardle czy częste chrząkanie.

W przypadku LPR podrażnieniu mogą ulegać okolice gardła i krtani, co może wywoływać odruch kaszlowy.

Trzeba jednak zachować ostrożność. Sam kaszel nie jest dowodem na refluks. Podobne objawy mogą występować przy alergii, astmie, spływaniu wydzieliny z nosa, infekcjach czy nadwrażliwości dróg oddechowych.

Dlatego dużo ważniejsze od samego kaszlu jest to, kiedy się pojawia i co go nasila.

Dlaczego ciągle chce Ci się chrząkać?

Możesz mieć wrażenie, że coś zalega z tyłu gardła i trzeba to „odkleić”. Odchrząkujesz, na chwilę jest lepiej, a po kilku minutach problem wraca.

Przy podrażnieniu gardła nie zawsze oznacza to dużą ilość śluzu. Samo podrażnienie może powodować uczucie zalegania lub obecności czegoś w gardle.

Co więcej, częste chrząkanie może dodatkowo drażnić gardło. Powstaje wtedy proste błędne koło:

podrażnienie → chrząkanie → dodatkowe podrażnienie → jeszcze większa potrzeba chrząkania.

Dlatego jeśli masz taki problem, warto spróbować przerwać ten schemat.

Jak sprawdzić, czy kaszel ma związek z refluksem?

Nie ma prostego domowego testu, który potwierdzi LPR. Możesz jednak przez kilka dni obserwować swoje objawy.

Zwróć uwagę, czy kaszel lub chrząkanie nasilają się:

• po dużym posiłku,
• po późnej kolacji,
• po położeniu się,
• wieczorem lub w nocy,
• po konkretnych produktach,
• razem z odbijaniem lub cofaniem treści żołądkowej.

Dobrym pomysłem jest prosty tygodniowy dziennik objawów.

Zapisuj tylko cztery rzeczy: co jadłeś, o której skończyłeś jeść, kiedy pojawił się kaszel lub chrząkanie oraz jak mocne były objawy.

Po kilku dniach może się okazać, że problem regularnie pojawia się po określonym schemacie, np. po dużej kolacji i szybkim położeniu się do łóżka.

Taka informacja jest znacznie bardziej wartościowa niż przypadkowa lista produktów „zakazanych przy refluksie”.

Co możesz zrobić już teraz?

Nie musisz od razu zmieniać całej diety. Zacznij od kilku prostych rzeczy.

Nie kładź się od razu po dużym posiłku

Jeżeli jesz dużą kolację i niedługo później idziesz spać, spróbuj zjeść posiłek wcześniej.

Zmniejsz wieczorne porcje

Jeżeli większość jedzenia przypada na późny wieczór, sprawdź, czy mniejsza kolacja nie zmniejszy objawów.

Nie chrząkaj automatycznie

Kiedy pojawia się potrzeba odchrząknięcia, spróbuj najpierw przełknąć ślinę albo wypić kilka łyków wody.

Nie chodzi o powstrzymywanie prawdziwego kaszlu. Chodzi o ograniczenie ciągłego mechanicznego drażnienia gardła.

Zwróć uwagę na sposób oddychania

Jeżeli często oddychasz przez usta, szczególnie w nocy, gardło może być bardziej suche i podatne na podrażnienie. Jeśli masz przewlekle zatkany nos, warto również zająć się tym problemem, zamiast skupiać się wyłącznie na refluksie.

Co z dietą?

Przy LPR nie ma jednej uniwersalnej diety, która będzie odpowiednia dla każdego.

Zamiast wyrzucać z kuchni wszystko, co znalazłeś na internetowej liście produktów zakazanych, zacznij od obserwacji własnych reakcji.

Szczególnie warto przyjrzeć się bardzo dużym i tłustym posiłkom oraz jedzeniu późnym wieczorem.

Jeżeli zauważasz, że po konkretnym produkcie regularnie pojawia się pogorszenie, możesz na pewien czas ograniczyć jego ilość i sprawdzić, czy rzeczywiście coś się zmienia.

Nie ma potrzeby eliminowania produktu tylko dlatego, że znajduje się na ogólnej liście „zakazanej przy refluksie”.

Jeżeli chcesz uporządkować swoją dietę pod kątem objawów refluksu, możesz również przeczytać informacje na stronie głównej, a dowiesz się jak to zrobić.

Przy takim problemie często ważniejsze od znalezienia jednego „złego” produktu jest przeanalizowanie całego sposobu żywienia.

Czy zioła mogą pomóc?

Jeżeli głównym problemem jest suche i podrażnione gardło, można rozważyć zioła tradycyjnie stosowane do łagodzenia podrażnienia błon śluzowych.

Przykładem są surowce zawierające substancje śluzowe, między innymi prawoślaz i ślaz.

Trzeba jednak rozdzielić dwie rzeczy: łagodzenie podrażnienia gardła i wpływanie na sam refluks. Zioło może pomóc w pierwszym obszarze, ale nie oznacza to automatycznie, że usuwa przyczynę refluksu.

Jeżeli chcesz poznać więcej możliwości, przeczytaj również artykuł o ziołach stosowanych przy refluksie krtaniowo-gardłowym.

Przy regularnym stosowaniu ziół warto również uwzględnić przyjmowane leki i inne choroby, ponieważ naturalny preparat nie zawsze oznacza preparat odpowiedni dla każdego.

Kiedy warto przeanalizować problem dokładniej?

Jeżeli od kilku tygodni ciągle kaszlesz, chrząkasz i próbujesz kolejnych sposobów, ale nie widzisz większej poprawy, warto przestać szukać jednego magicznego rozwiązania.

W takiej sytuacji przydatne może być uporządkowanie całego obrazu:

• jak wygląda Twój dzień i godziny posiłków,
• co i ile jesz wieczorem,
• kiedy pojawiają się objawy,
• jakie zioła i suplementy już stosujesz,
• czy występują również objawy ze strony nosa, zatok lub układu oddechowego.

Jeśli chcesz przeanalizować to indywidualnie, na stronie głównej znajdziesz informacje jak to zrobić. Dzięki temu można spojrzeć na problem szerzej, zamiast dobierać kolejne preparaty metodą prób i błędów.

Kiedy potrzebna jest konsultacja lekarska?

Jeżeli kaszel utrzymuje się długo, wyraźnie się nasila albo przeszkadza Ci w normalnym funkcjonowaniu, nie warto zakładać, że jego przyczyną jest wyłącznie refluks.

Przewlekły kaszel może wymagać oceny lekarskiej, szczególnie jeśli występują również inne objawy.

Nie zwlekaj z konsultacją lekarską, jeśli pojawia się między innymi:

• duszność,
• ból w klatce piersiowej,
• krwioplucie,
• problemy z połykaniem,
• niezamierzona utrata masy ciała,
• utrzymująca się lub nasilająca chrypka.

Podsumowanie

Kaszel, chrząkanie i drapanie w gardle mogą towarzyszyć refluksowi krtaniowo-gardłowemu, ale same w sobie nie wystarczają do rozpoznania LPR.

Jeżeli podejrzewasz związek z refluksem, zacznij od prostego eksperymentu: przez tydzień obserwuj godziny posiłków, wielkość kolacji, moment pojawienia się objawów i sytuacje, które je nasilają.

W pierwszej kolejności warto też ograniczyć duże późne posiłki, nie kłaść się bezpośrednio po jedzeniu i spróbować przerwać nawyk ciągłego chrząkania.

Jeżeli mimo tego problem nadal wraca, nie zakładaj automatycznie, że potrzebujesz kolejnego preparatu na refluks. Czasami najważniejsze jest ustalenie, czy rzeczywiście refluks jest główną przyczyną Twoich objawów.

Jeśli chcesz przyjrzeć się swojej diecie, nawykom i naturalnym sposobom wsparcia bardziej indywidualnie, zajrzyj na stronę główną.